Жарияланым этикасы
«Ұлт Жады» ғылыми журналының редакциялық алқасы Баспа этикасы комитеті (COPE) тұжырымдаған баспа этикасы қағидаттарын басшылыққа алады және ғылыми этиканың халықаралық стандарттарын ұстанады. Баспа процесіне қатысушылардың барлығы – редакциялық алқа, авторлар және рецензенттер – осы қағидаттарды сақтауға міндетті.
Редакциялық міндеттер
Редакциялық алқа мақаланы жариялау туралы шешімді тек оның ғылыми құндылығына, түпнұсқалығына, сенімділігіне және журналдың көлеміне сәйкестігіне негіздеп қабылдайды.
Редакциялық алқа қолжазбаларды авторлардың нәсіліне, жынысына, ұлтына, тегіне, азаматтығына, діни сенімдеріне немесе саяси көзқарастарына қарамастан, олардың интеллектуалдық мазмұны бойынша бағалайды.
Редакциялық алқа қос соқыр сараптаманы қамтамасыз етеді және құпиялылықты кепілдейді: ұсынылған қолжазба туралы ақпарат авторлардан, рецензенттерден және баспагерден басқа ешкімге жарияланбайды.
Жарияланбаған материалдарды редакциялық қызметкерлер автордың жазбаша келісімінсіз өз зерттеулерінде пайдаланбайды. Редакторлар мүдделер қақтығысының алдын алады және негізделген этикалық шағымдар түскен жағдайда тиісті шаралар қолданады.
Автордың міндеттері
Авторлар бұрын жарияланбаған және басқа басылымдарда қарастырылмаған өздерінің түпнұсқа зерттеулерінің сенімді нәтижелерін ұсынады.
Авторлар мәтіннің түпнұсқалығына кепілдік береді; дәйексөздер мен сілтемелер дұрыс пішімделген, дереккөздерге сілтеме жасалған.
Зерттеуге елеулі үлес қосқан барлық адамдар бірлескен авторлар ретінде көрсетілген; авторлар өздерінің жеке үлестерін көрсетеді.
Авторлар тұрақты ORCID идентификаторын және тиесілігін ұсынады.
Жарияланған жұмыста елеулі қателік анықталған жағдайда, автор мақаланы түзету немесе алып тастау үшін редакторларға дереу хабарлауға міндетті.
Рецензенттің міндеттері
Рецензент авторға жеке сын айтудан аулақ болып, қолжазбаны объективті және негізделген бағалау жүргізеді.
Рецензент құпиялылықты сақтайды және қаралып жатқан қолжазбадан алынған ақпаратты жеке мақсаттарда пайдаланбайды.
Рецензент редакторларға кез келген мүдделер қақтығысы туралы хабарлайды және егер бар болса, оны қараудан бас тартады. Рецензент тақырып бойынша жарияланған маңызды жұмыстарға сілтемелердің жоқтығын атап өтеді.
Этикаға жатпайтын мінез-құлық
Төмендегілер этикаға жатпайды деп саналады: өз мақалаларын тәуелсіз түрде қарау, келісімшарттық немесе жалған шолу, нәтижелерді жариялау үшін агенттік қызметтерін пайдалану, авторлар тізімін бұрмалау, жалған ғылыми мәтіндерді жариялау, авторлардың келісімінсіз мақала мәтіндерін басқа журналдарға ұсыну, авторлық материалдарды үшінші тараптарға беру, авторлық құқықты және редакциялық құпиялылық қағидатын бұзу, дәйексөздерді бұрмалау, плагиат, деректерді бұрмалау және жалған жасау.
Журнал Баспа этикасы комитеті (COPE) тұжырымдаған қағидаттарды ұстанады: https://publicationethics.org